Τζόζεφ Κάμπελ- Στεφάνι των Λουλουδιών

Είμαστε όλοι επιβάτες του ίδιου κάρμα και οδεύουμε στο ίδιο συμπαντικό μονοπάτι. Είμαστε όλοι εκδηλώσεις του ενός και μοναδικού όντος.

Αυτό είναι το δόγμα που ονομάζεται Στεφάνι των Λουλουδιών. Στη βουδιστική σούτρα για το όνομα αυτό, όλο το σύμπαν περιγράφεται ως ένα πελώριο δίχτυ με πετράδια. Σε κάθε σημείο ένωσης του πλέγματος, υπάρχει ένας πολύτιμος λίθος που αντανακλά το φως όλων των άλλων και ταυτόχρονα αντανακλάται σε όλους τους άλλους. Η έμφαση δίνεται σε αυτό που αντανακλάται, και όχι στο συγκεκριμένο πετράδι.

*Απόσπασμα από το βιβλίο του Τζόζεφ Κάμπελ “Μύθοι του Φωτός”, εκδόσεις Αρχέτυπο

Ασσατζιόλι- “Οι τρεις λατόμοι”

Υπάρχει κι ένας λίγο διαφορετικός τύπος κρίσης: η αίσθηση της προσωπικής ματαιότητας. Στην περίπτωση αυτή ο άνθρωπος νιώθει ότι είναι άχρηστος ο ίδιος ότι η δική του ζωή δεν έχει νόημα ή αξία και ότι δεν οδηγεί πουθενά. Όμως κατά τη γνώμη μου αυτό είναι απατηλό, επειδή κάθε μορφή ύπαρξης έχει τη δική της θέση μέσα στο σύνολο. Η παλιά ιστορία για τους τρεις λατόμους φανερώνει την αξία αυτής της συνειδητοποίησης.

Όταν χτιζόταν ένας καθεδρικός ναός το μεσαίωνα, ρώτησαν με τη σειρά τρεις από τους λατόμους «τι κάνεις εδώ;» Ο πρώτος απάντησε θυμωμένος: «όπως βλέπεις σπάω πέτρες». Ο δεύτερος απάντησε: «βγάζω το ψωμί μου, για να θρέψω την οικογένειά μου». Ο τρίτος απάντησε χαρούμενα: «χτίζω ένα μεγάλο καθεδρικό ναό!» Και οι τρεις έκαναν την ίδια ακριβώς δουλειά. Αλλά ο πρώτος είχε μια αίσθηση ματαιότητας εξαιτίας του ανιαρού και ταπεινού σκοπού της εργασίας του. Ο δεύτερος έβρισκε στη δουλειά αυτή έναν προσωπικό στόχο. Ο τρίτος, τέλος, έβλεπε τον αληθινό στόχο του έργου τους. Είχε συνειδητοποιήσει ότι δίχως τη δική του δουλειά, ο καθεδρικός ναός δε θα μπορούσε να οικοδομηθεί και ήταν γεμάτος χαρά επειδή συμμετείχε σ’ ένα στόχο με νόημα.

  • Απόσπασμα από το βιβλίο του Ασσατζιόλι Ρομπέρτο, Η δράση της θέλησης, εκδόσεις  ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ
  • Ο πίνακας “the builders”  είναι έργο του Jacob lawrence

     

Αναστασία Κλαδευτήρα-Δεσμεύσεις

Δεν θα γίνω ποτέ ξανά βίαιος απέναντι στον εαυτό μου.

Δεν θα φερθώ ποτέ ξανά φασιστικά, ούτε σε εμένα ούτε σε κανέναν άλλο, μόνο και μόνο επειδή θέλω να έχω πάντα δίκιο, να έχω πάντα τον έλεγχο και να επιβεβαιώνω το εγώ μου.

Δεν θα γεννήσω άλλους μικρούς φασίστες από τα σπλάχνα μου λόγω φόβου.

Θα πάψω να πονάω τους άλλους για να γιατρέψω το δικό μου πόνο.

Θα πάψω να τους ελέγχω για να νιώθω εγώ δυνατός.

Αναγνωρίζω πλέον ότι ο πόνος δεν γιατρεύεται ποτέ με τη βία. Μόνο με την αγάπη.

Ούτε ο φόβος γιατρεύεται με τη βία. Μόνο με την αγάπη και την εμπιστοσύνη.

Ο έλεγχος των άλλων προσφέρει μια ψευδαίσθηση δύναμης και ασφάλειας. Αληθινή δύναμη είναι η αποδοχή της αδυναμίας.

Η ζωή δεν αποκτά νόημα πληγώνοντας τον άλλον. Μόνο αγκαλιάζοντάς τον.

Ο θυμός δεν καταλαγιάζει όταν κτυπάμε με λόγια ή πράξεις τον άλλον.  Ησυχάζει μόνο εάν αφουγκραστούμε το μήνυμά του και το απευθύνουμε ειρηνικά σε εκείνον που πραγματικά τον αφορά. Διότι γύρω μας δεν κυκλοφορούν οι γονείς μας μεταμφιεσμένοι, κυκλοφορούν άνθρωποι πονεμένοι όσο και εμείς, δυσκολεμένοι όσο και εμείς, διψασμένοι για αγάπη και χαρά όσο και εμείς.

Για όλους αυτούς τους λόγους, δεσμεύω τον εαυτό μου να είμαι παρών με την αλήθεια μου στη ζωή και να πορεύομαι με αγάπη. Διότι έχω πλέον την επίγνωση ότι αλήθεια, αγάπη και ζωή είναι ένα.

 

  • Απόσπασμα από το βιβλίο «Τα Δύσκολα να τα Κοιτάς στα Μάτια», της Αναστασίας Κλαδευτήρα – Εκδόσεις Διόπτρα
  • Πηγή: enallaktikidrasi.com

Νίκος Καζαντζάκης- Να το ανώτατο Χρέος του αγωνιζόμενου ανθρώπου

Η δυαδική υπόσταση του Χριστού στάθηκε για μένα πάντα βαθύ, ανεξερεύνητο μυστήριο· η λαχτάρα, η τόσο ανθρώπινη, η τόσο υπεράνθρωπη, να φτάσει ο άνθρωπος ως το Θεό – ή, πιο σωστά: να επιστρέψει ο άνθρωπος στο Θεό και να ταυτιστεί μαζί του· η νοσταλγία αυτή,  τόσο μυστική και συνάμα τόσο πραγματική, άνοιγε μέσα μου πληγές και πηγές μεγάλες.

Από τη νεότητά μου η πρωταρχική αγωνία μου, από όπου πήγαζαν όλες μου οι χαρές κι όλες μου οι πίκρες, ήταν τούτη: η ακατάπαυτη, ανήλεη πάλη ανάμεσα στο πνέμα και στη σάρκα. Μέσα μου παμπάλαιες ανθρώπινες και προανθρώπινες σκοτεινές δυνάμεις του Πονηρού· μέσα μου παμπάλαιες ανθρώπινες και προανθρώπινες φωτερές δυνάμεις του Θεού· κι η ψυχή μου ήταν η παλαίστρα όπου οι δυο τούτοι στρατοί χτυπιούνταν κι έσμιγαν.

Αγωνία μεγάλη· αγαπούσα το σώμα μου, και δεν ήθελα να χαθεί· αγαπούσα την ψυχή μου, και δεν ήθελα να ξεπέσει· μάχουμουν να φιλιώσω τις δυο αυτές αντίδρομες κοσμογονικές δυνάμεις, να νιώσουν πως δεν είναι οχτροί, είναι συνεργάτες, και να χαρούν, να χαρώ κι εγώ μαζί τους, την αρμονία.

Κάθε άνθρωπος είναι θεάνθρωπος, σάρκα και πνέμα· να γιατί το μυστήριο του Χριστού δεν είναι μονάχα μυστήριο μιας ορισμένης θρησκείας είναι πανανθρώπινο· σε κάθε άνθρωπο ξεσπάει η πάλη Θεού κι ανθρώπου, και συνάμα η λαχτάρα της φίλιωσης. Τις περισσότερες φορές η πάλη αυτή είναι ασύνειδη, βαστάει λίγο, δεν αντέχει μια αδύνατη ψυχή ν’ αντιστέκεται καιρό πολύ στη σάρκα· βαραίνει, γίνεται κι αυτή σάρκα, κι ο αγώνας παίρνει τέλος.

Μα στους υπεύθυνους ανθρώπους, που έχουν μερόνυχτα καρφωμένα τα μάτια τους στο ανώτατο Χρέος, η πάλη ανάμεσα στη σάρκα και στο ψέμα ξεσπάει χωρίς έλεος και μπορεί να βαστάξει ως το θάνατο.

Όσο πιο δυνατή η ψυχή κι η σάρκα, τόσο κι η πάλη πιο γόνιμη κι η τελική αρμονία πιο πλούσια.

Δεν αγαπάει ο Θεός τις αδύνατες ψυχές και τις πλαδαρές σάρκες. Το πνέμα θέλει νά ‘χει να παλέψει με δυνατή, γεμάτη αντίσταση σάρκα· είναι πουλί σαρκοβόρο, που ακατάπαυτα πεινάει, τρώει σάρκα κα την εξαφανίζει αφομοιώνοντάς τη.

Πάλη ανάμεσα στη σάρκα και στο πνέμα, ανταρσία κι αντίσταση, φίλιωση κι υποταγή, και τέλος, ανώτατος σκοπός της πάλης, η ένωση με το Θεό – να ο ανήφορος που πήρε ο Χριστός και μας καλεί να πάρουμε κι εμείς ακολουθώντας τα αιματωμένα του αχνάρια, να κινήσουμε κι εμείς για την ανώτατη αυτή κορφή, όπου, πρωτότοκος υιός της σωτηρίας, έφτασε ο Χριστός.

Να το ανώτατο Χρέος του αγωνιζόμενου ανθρώπου.

Ανάγκη λοιπόν, για να μπορούμε να τον ακολουθήσουμε, βαθιά να ξέρουμε τον αγώνα του, να ζήσουμε την αγωνία του, πώς νίκησε τις ανθισμένες παγίδες της γης, πώς θυσίασε τις μεγάλες και τις μικρές χαρές του ανθρώπου κι ανέβηκε, από θυσία σε θυσία, από άθλο σε άθλο, στην κορυφή της άθλησης, στο Σταυρό.

  • Απόσπασμα από το βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, Ο Τελευταίος Πειρασμός

 

Αλκυόνη Παπαδάκη- Φύτεψε άνθη στις ρωγμές της πίκρας σου

…Αγκάλιασε σφιχτά τον εαυτό σου. Κρύψου κάτω από το δέρμα σου. Μέσα στις χούφτες σου. Ζέστανε την ψυχή σου με την ανάσα σου. Και σκέψου πόσα πράγματα σημαντικά έχεις να κάνεις μόλις περάσει η καταιγίδα.

…Δε λέω πως δεν έχεις δίκιο να φρικάρεις.

Όμως κρατήσου. Μην αφεθείς. Τα πέντε πράγματα που κρύβεις μέσα σου, υπεράσπισέ τα. Κάτι θα γίνει. Δεν μπορεί.

Η ζωή ποτέ δεν περιφρόνησε τους εραστές της. Και κάτι άλλο. Ίσως πιο ποιητικό. Φύτεψε άνθη στις ρωγμές της πίκρας σου. Κι ύστερα βρες ένα μικρούλι ξέφωτο και κάθισε ν’ απολαύσεις το άρωμά τους.

Α! Κι αν θέλεις, μην ξεχάσεις πως υπάρχουν πάντα κάποιοι που αξίζει να τους προσφέρεις ένα σου χρυσάνθεμο!

 

  • Απόσπασμα από το βιβλίο «Ξεφυλλίζοντας τη σιωπή», εκδόσεις Καλέντης

 

ευχές

Σας εύχομαι όνειρα που δεν τελειώνουν και θέληση δυνατή… για να
πραγματοποιήσετε κάποια…
Σας εύχομαι ν’ αγαπάτε…ό,τι αξίζει ν’ αγαπιέται και να ξεχνάτε,
ό,τι αξίζει να ξεχαστεί…
Σας εύχομαι πόθους ζωής…
Σας εύχομαι σιωπές…
Σας εύχομαι να ξυπνάτε με το κελάηδισμα των πουλιών και με το γέλιο των παιδιών…
Σας εύχομαι ν’ αντέχετε…
να μην ενδίδετε στο βούλιαγμα, στην αδιαφορία και στις αρνητικές δυνάμεις της εποχής μας…
Μα πάνω απ’ όλα σας εύχομαι…
Να Είστε ο Εαυτός Σας!

-Jacques Brel

Όσσο- Οι Ενοχές είναι παιχνίδι του Εγώ

Όλες οι ενοχές δεν είναι τίποτα άλλο από ένα παιχνίδι του εγώ, επειδή υπονοούν ότι έχεις εσύ τον έλεγχο όσων σου συμβαίνουν. Αν όμως δεν έχεις αποκρυσταλλωμένο εγώ, τότε είσαι σαν φτερό στον άνεμο. Πηγαίνεις όπου φυσάει ο άνεμος. Το φτερό δεν μπορεί να πει πως ήθελε να πάει νότια αλλά πήγε βόρεια και νιώθει ενοχές! Οτιδήποτε έχει συμβεί, δεν έγινε εξαιτίας σου, αλλά το έκαναν οι περιστάσεις. Νιώσε ταπεινά, άφησε τα δάκρυα να κυλήσουν, αλλά μη νιώθεις ενοχές. Τα δάκρυα θα ξεπλύνουν και θα καθαρίσουν την καρδιά σου. Παράτα το εγώ και χαλάρωσε.

Αν γίνεις συνειδητός, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.

Όταν είσαι συνειδητός, δεν μπορείς ποτέ να κάνεις πράγματα για τα οποία να νιώσεις ενοχές.

Και όταν δεν είσαι συνειδητός, πώς μπορείς να κάνεις οτιδήποτε, για το οποίο δεν θα νιώσεις ενοχές; Όλο το ζήτημα λοιπόν είναι η συνειδητότητα και η έλλειψη αυτής. Γι’αυτό γίνει περισσότερο συνειδητός και περισσότερο ταπεινός.

Αν συμβεί κάτι, που δεν μπορείς να το αποφύγεις, δέξου το ταπεινά. Και για να συγχωρεθείς, κάψε, θρήνησε και προσευχήσου, αλλά μη νιώθεις ενοχές.

Οι ενοχές είναι ο τρόπος του εγώ. Και μ’ αυτόν τον τρόπο το εγώ αποκαθιστά τον εαυτό του. Για παράδειγμα, ο καθένας έχει μία εικόνα, μία χρυσή εικόνα του εαυτού του – ότι είναι πάρα πολύ όμορφος ή ότι είναι άγιος. Όταν ξαφνικά βρίσκεις τον εαυτό σου να κάνει κάτι που είναι εναντίον αυτής της εικόνας, τι μπορείς να κάνεις; Νιώθεις λοιπόν ενοχές.

Αυτό που λες είναι ότι δεν εγκρίνεις αυτό που έκανες και πως αν είχες τη δυνατότητα θα το άλλαζες. Η εικόνα σου γκρεμίστηκε μπροστά στα ίδια σου τα μάτια. Με το να αισθάνεσαι ενοχές όμως, αποκαθιστάς την εικόνα σου. Αυτό που λες είναι ότι θα μπορούσες να νιώσεις θυμό, όμως νιώθεις ενοχές, οπότε δεν είσαι και τόσο κακός άνθρωπος. Έρχεσαι και πάλι στην παλιά σου εικόνα, εξωραΐζοντας την. Και πάλι θα βρεθείς στην ίδια κατάσταση και πάλι θα ενθρονίσεις το εγώ σου και αυτό θα συνεχίζεται ξανά και ξανά.

Οι άνθρωποι θυμώνουν και μετανιώνουν, θυμώνουν και μετανιώνουν και πάλι θυμώνουν – ένας φαύλος κύκλος.

Μην κατακρίνεις τον εαυτό σου, απλώς νιώσε ταπεινά. Μπορείς να νιώσεις τη διαφορά; Αλλιώς, οι άνθρωποι μεγαλοποιούν τις ενοχές τους.

Αν διαβάσεις τις «Εξομολογήσεις» του αγίου Αυγουστίνου, θα δεις ότι δεν έχει κάνει πολλές αμαρτίες, απλώς υπερβάλλει, επειδή μόνο ένας μεγάλος αμαρτωλός μπορεί να γίνει μεγάλος άγιος.

Δεν υπάρχει λόγος να γίνεις άγιος, ούτε λόγος να γίνεις αμαρτωλός.

Βρίσκομαι εδώ για να σε κάνω κάτι κανονικό. Δε με ενδιαφέρει να σε κάνω άγιο.

Αρκετά μ’ αυτή την ανοησία! Εσύ μπορείς να θέλεις να γίνει άγιος, εμένα όμως δεν μ’ ενδιαφέρει καθόλου.

  • Πηγή: http://makemagic.gr/node/9

Μούτζι ~Πιο Απέραντος από τον ουρανό, μεγαλύτερος από το χώρο

Το έχεις προσπαθήσει με τον δύσκολο τρόπο,

τώρα δοκίμασε με τον τρόπο της καρδιάς,

τον αβίαστο τρόπο, για λίγο.

Δεν έχω έρθει για να σε επιβαρύνω,

αλλά αντιθέτως για να σε απελευθέρωσω από την ιδέα

ότι χρειάζεται να δουλέψεις σκληρά για να

αφυπνιστείς στον Εαυτό.

Το Θείο δεν είναι ούτε μια

αναπνοή μακριά σου.

Δεν μπορεί ποτέ να είναι χώρια σου.

Είναι ο πυρήνας του ίδιου σου του Είναι.

 

* Πηγή: Mooji Greek

 

Σααντί Σιραζί-Η ιστορία της σταγόνας

Μια σταγόνα βροχής έπεσε από ένα ανοιξιάτικο σύννεφο, και, βλέποντας την ανοιχτή έκταση της θάλασσας, ντράπηκε.

«Πού είναι η θάλασσα» σκέφτηκε «πού είμαι εγώ;» Συγκρινόμενη με αυτή, πράγματι, είμαι ανύπαρκτη».

Ενώ έτσι έβλεπε τον εαυτό της με μάτι περιφρόνησης, ένα στρείδι την πήρε στην αγκαλιά του, και η Μοίρα έτσι διαμόρφωσε την πορεία της που τελικά η σταγόνα έγινε ένα περίφημο βασιλικό μαργαριτάρι.

Εξυψώθηκε γιατί ήταν ταπεινό. Κρούοντας την πόρτα της ανυπαρξίας, έγινε υπαρκτή.

Όσσο-Η ενοχή της χαράς

Οι ενοχές είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο καθένας. Ολόκληρο το παρελθόν της ανθρωπότητας είναι στηριγμένο στις ενοχές και κάθε γενιά συνεχίζει να δίνει τις αρρώστιες της στη νέα. Κι αυτές συσσωρεύονται όλο και περισσότερο. Έτσι, κάθε νέα γενιά είναι όλο και πιο φορτωμένη από την προηγούμενη.

Οι ενοχές όμως είναι μία από τις βασικές στρατηγικές των παπάδων για να εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους. Οι παπάδες δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς τις ενοχές. Όταν νιώθεις ενοχές, να θυμάσαι ότι τα χέρια του παπά είναι γύρω από το λαιμό σου. Σε σκοτώνει.

Οι ενοχές είναι μία στρατηγική για να εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους, για να μετατρέπουν τους ανθρώπους σε σκλάβους.

Προσπάθησε να καταλάβεις το μηχανισμό. Μόνο με την κατανόηση θα μπορέσεις να ξεφύγεις.

Τι ακριβώς είναι η ενοχή;

Καταρχήν είναι επίκριση της ζωής, είναι συμπεριφορά αρνητική προς τη ζωή. Σου έχουν πει ότι κάτι είναι βασικά λάθος με τη ζωή σου. Σου έχουνε πει ότι γεννήθηκες αμαρτωλός. Σου έχουν πει ότι δεν μπορεί να βγει τίποτα καλό από τη ζωή σου – τη δική σου ούτε κανενός άλλου. Τίποτα εφικτό δεν είναι σε αυτή τη γη. Γι’ αυτό πρέπει να βρεις έναν ελευθερωτή – το Χριστό ή τον Κρίσνα – πρέπει να βρεις έναν ελευθερωτή που να μπορεί να σε ελευθερώσει από τον εαυτό σου, που να μπορεί να σε πάει στο θεό.

Η ζωή λένε, δεν αξίζει να τη ζεις, απόφυγέ την! Αν ζεις, θα βουτιέσαι όλο και περισσότερο στην αμαρτία. Και όταν αισθάνεσαι να σε τραβάει η ζωή, γεννιέται η ενοχή. Αρχίζεις να νιώθεις πως κάτι κάνεις στραβά.

Η ζωή όμως είναι πανέμορφη. Είναι φυσικό να σε τραβάει η ζωή. Είναι φυσικό να είσαι ερωτευμένος. Είναι φυσικό να χαίρεσαι, να γελάς, να χορεύεις. Όλα όσα είναι φυσικά όμως καταδικάζονται. Πρέπει να πας εναντίον της φύσης σου – αυτό σου διδάσκουν εδώ και αιώνες.

Οι πουριτανοί έχουν δηλητηριάσει τις φυσικές πηγές της ζωής. Σε έχουν στρέψει εναντίον του ίδιου σου του εαυτού.

Το ίδιο συμβαίνει και με άλλα πράγματα. Αν ερωτευτείς μία γυναίκα, κάνεις αμαρτία, κάνεις λάθος. Αν σε γοητεύει το όμορφο πρόσωπο μίας γυναίκας ή ενός άντρα, τότε νιώθεις ενοχές. Τι κάνεις, αυτό είναι αμαρτία!

Αν είσαι παντρεμένος, τότε ακόμα περισσότερο. Έχεις σύζυγο, της έχεις παραδοθεί.

Τώρα είναι αδύνατο και να αναγνωρίσεις την ομορφιά μίας άλλης γυναίκας. Θα πας σπίτι και θα νιώθεις ένοχος.

Δεν έχεις κάνει τίποτα, απλώς είδες μία όμορφη γυναίκα να περνάει! Θα νιώσεις ενοχές, θα μπεις σε άμυνα. Όταν επιστρέψεις στο σπίτι, θα προσπαθήσεις να κρυφτείς. Δεν θα επιτρέψεις στη γυναίκα σου να μάθει, ότι στο δρόμο είδες μία όμορφη γυναίκα και αυτό σου έδωσε μεγάλη χαρά, επειδή αν της το πεις, θα μπεις σε μπελάδες. Γιατί να μπεις σε μπελάδες; Θα πεις ψέματα, θα νιώσεις ενοχές πάλι, επειδή είπες ψέματα και κανείς δεν πρέπει να λέει ψέματα στη γυναίκα του.

Η μία ενοχή δημιουργεί την άλλη και πάει λέγοντας. Και συνεχίζεται χωρίς τέλος.

Τότε γίνεσαι ενοχικός. Κουβαλάς στην καρδιά σου βουνά ενοχών.

Το να ελευθερωθείς από τις ενοχές, σημαίνει να ελευθερωθείς από όλα τα ιερατεία.

Το να ελευθερωθείς από τις ενοχές, σημαίνει να ελευθερωθείς από όλο το παρελθόν.

Το να ελευθερωθείς από τις ενοχές, σημαίνει να γίνεις ένα, επειδή τότε εξαφανίζεται ο διχασμός.

Το να ελευθερωθείς από τις ενοχές, σημαίνει να παρατήσεις τη σχιζοφρένεια. Τότε υπάρχει μεγάλη χαρά, επειδή δεν πολεμάς άλλο πια με τον εαυτό σου. Αρχίζεις να ζεις.

Πώς μπορείς να ζήσεις, όταν πολεμάς διαρκώς;

Δεν μπορείς να ζήσεις αν πολεμάς συνεχώς τον εαυτό σου. Μπορείς να ζήσεις μόνο όταν εγκαταλείψεις τον πόλεμο. Τότε η ζωή έχει το δικό της ρυθμό, έχει τη δικής μελωδία.

Και η ζωή είναι τέτοια ευλογία! Και μόνο μέσα σ’ αυτήν την αρμονία, όταν είσαι ένα, χωρίς ενοχές, χωρίς καταπίεση, χωρίς ταμπού, χωρίς αναστολές, χωρίς παπάδες να ανακατεύονται με τη ζωή σου – ινδουιστές, μωαμεθανούς, χριστιανούς – όταν είσαι αφέντης του εαυτού σου, τότε μόνο μπορείς να έρθεις σε επαφή με το Θεό.